Σαν Σήμερα 28 Οκτωβρίου – LGBTQI People in History


Φράνσις Μπέικον

Γεννημένος στο Δουβλίνο στις 28 Οκτωβρίου του 1909, ο Φράνσις Μπέικον ήταν γιος του εκπαιδευτή αλόγων Εντουαρντ Αντονι Μόρτιμερ Μπέικον και της Κριστίν Γουίνιφρεντ Φερθ. Καθ’ ότι ο νεαρός Φράνσις έπασχε από άσθμα, δεν πήγαινε σε κανονικό σχολείο αλλά έκανε μαθήματα στο σπίτι με τον ιερέα της ενορίας.

francis-bacon

Κάποια ημέρα του 1926 ο Φράνσις είχε την ιδέα να φορέσει τα εσώρουχα της μητέρας του. Ο πατέρας του, έξαλλος, τον έδιωξε από το σπίτι. Εκεί αποδίδεται η μεγάλη αγάπη του Μπέικον για τα ταξίδια και την περιπλάνηση καθώς και η φιλοδοξία ζωής που είχε διατυπώσει ως νέος: «Στη ζωή μου θέλω να μην κάνω τίποτε!».

Ο Μπέικον ταξίδεψε στο Βερολίνο και στο Παρίσι προτού εγκατασταθεί στο Λονδίνο το 1928. Εργάστηκε ως διακοσμητής εσωτερικών χώρων και, μολονότι δεν είχε λάβει την παραμικρή εκπαίδευση ως καλλιτέχνης, άρχισε να ζωγραφίζει.

Τη ζωγραφική την εξασκούσε χωρίς αναγνώριση (παρ’ ότι είχε λάβει μέρος σε μια έκθεση, το 1937, στην Agnew’s Gallery) ως τον Απρίλιο του 1945. Οι «Τρεις σπουδές για φιγούρες στη βάση μιας σταύρωσης» τον έκαναν διάσημο σχεδόν αμέσως.

Το ώριμο ύφος του Φράνσις Μπέικον άρχισε να εμφανίζεται το 1949 με τη σειρά μελετών που φιλοτέχνησε βασισμένος στον «Πάπα Ιννοκέντιο Ι’» του Ντιέγκο Βελάσκεθ. Πολλοί πίνακες της περιόδου 1949-1960 είναι βασισμένοι σε έργα άλλων καλλιτεχνών. Τα γνωστότερα παραδείγματα είναι η «Νταντά που ουρλιάζει» από το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» του Σεργκέι Αϊζενσταϊν και οι μελέτες από τις φωτογραφίες του Εντουαρντ Μάιμπριτζ.

Οι περισσότεροι πίνακες του Μπέικον απεικονίζουν μορφές απομονωμένες σε φωτεινά δωμάτια. Ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε την ανθρώπινη μορφή και η επιμονή του στη μετάδοση συναισθημάτων, όπως ο θυμός, η φρίκη και η απομόνωση, τον έχουν καταστήσει έναν από τους πιο ιδιότυπους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα.

Μπορεί άλλοι να λατρεύουν τα έργα του και άλλοι να μην αντέχουν να τα βλέπουν, κανένας όμως δεν μπορεί να αρνηθεί ότι ο Φράνσις Μπέικον εικονογράφησε με διεισδυτική τόλμη αυτόν τον τρομερό αιώνα. Η λάμψη της σημαντικής καλλιτεχνικής παραγωγής τού Μπέικον έρχεται σε δραματική αντίθεση με την πίεση που ένιωθε στην προσωπική του ζωή.

Βασανισμένος από τον αλκοολισμό που ποτέ δεν κατάφερε να ξεπεράσει και από την αυτοκτονία του αδελφικού του φίλου Τζορτζ Ντάιερ, ο Φράνσις Μπέικον πέθανε στη Μαδρίτη το 1992.

Οι λιγοστές αυτές βιογραφικές πληροφορίες σκιαγραφούν μια ζωή τρικυμιώδη, που παραπέμπει σε κάποιο βαθμό στο πρότυπο του παρακμιακού δημιουργού – όπως το ξέρουμε από εμβληματικές περιπτώσεις αυτοκαταστροφικών ποιητών. Και το θέμα είναι πως βρίσκεται στο ίδιο ακριβώς μήκος κύματος με το κλίμα που αναδύεται από το έργο του.

Είναι προφανές πως ένα από τα κυρίαρχα στοιχεία στο βίο του, στη ζωγραφική του και στην οργανική τους σχέση, ήταν το ερωτικό˙ κι αξίζει να δούμε πως εκφράζεται η φιλομόφυλη, η queer ταυτότητα στον καλλιτέχνη Μπέικον. Χωρίς αμφιβολία, τα χρώματά της είναι μελανά. Οι ερωτικοί του πίνακες, όπως μας είπε και ο Emmanuel Cooper, μοιάζουν να ξεπηδούν όχι από ρομαντική ταινία, ούτε από ονείρωξη, μα από εφιάλτη, έως κι από σκηνή βιασμού. Η σαρκική συνεύρεση παραπέμπει πιο πολύ σε πάλη – εξάλλου ένα χαρακτηριστικό μοτίβο το εμπνεύστηκε από μια σπουδή δυο γυμνών παλαιστών του φωτογράφου του δέκατου ένατου αιώνα Eadweard Muybridge.

Το γυμνό ανδρικό σώμα είναι παραμορφωμένο, κατακερματισμένο, μοιάζει να βασανίζεται. Ο χώρος που είναι τοποθετημένο, γυμνός, άδειος και ακαθόριστος, μοιάζει μαζί με φυλακή και με αχανή έρημο˙ κάποτε περιβάλλεται από κάτι που μοιάζει με κάγκελα, κάποτε παραπέμπει σε τουαλέτα μέσω ενός νιπτήρα ή μιας λεκάνης.

Κράτησε αποστάσεις με το γκέι κίνημα, ενώ είχε πει σε συνέντευξή του:

(Ο Μπέικον) μου είπε ότι είχε καταλήξει πως η ομοφυλοφιλία ήταν μια συμφορά, πως κάποια στιγμή στη ζωή του τον είχε μετατρέψει σε απατεώνα/λωποδύτη. Το ότι είχε καταλήξει απατεώνας, όχι το σεξ, ήταν λόγος για ντροπή… (συνέντευξη του Μπέϊκον στον Cooper).

Πέρα απ’ αυτό, αν σύμφωνα με τον ίδιο “η ζωγραφική του είναι αναπαράσταση της ζωής του”, το υλικό που είχε να αναπαραστήσει ήταν γεμάτο αστάθεια, βία, οδύνη και παρακμή. Πόσο φωτεινή θα περίμενε κανείς να ζωγραφίσει την ομοφυλοφιλία του το θηλυπρεπές αγόρι που εκδιώχθηκε από έναν αυταρχικό πατέρα; Ή ας πάρουμε τους εραστές του. Με όλους σχεδόν η συνύπαρξή του ήταν πολυκύμαντη. Ένας από τους πιο μακροχρόνιους ήταν ο George Dyer, ένας πρώην λωποδύτης που βγήκε από το περιθώριο με τον Μπέικον, μα ποτέ δεν ένιωσε άνετα στο κοσμικό του περιβάλλον. Αυτοκτόνησε στο δωμάτιο του ξενοδοχείου όπου έμεναν μαζί, παίρνοντας υπερβολική ποσότητα βαρβιτουρικών, την παραμονή της αναδρομικής του Μπέικον στο Beaubourg κι ενώ εκείνος ήταν απασχολημένος με τις προετοιμασίες της.

Θα είναι όμως λάθος αν απολυτοποιήσουμε το ερωτικό στοιχείο στην προσέγγιση της ζωγραφικής του Μπέικον. Το θεματικό περιεχόμενό της δεν ήταν μόνο ερωτικό, η ζωή του δεν ήταν μόνο έρωτας. Η βίαιη, αγωνιώδης του τεχνοτροπία αφορά το σύνολο της εικονοποιίας του, και εξωτερίκευσε το σύνολο του εσωτερικού του κόσμου, που δεν περιοριζόταν στο βίωμα του έρωτα.

(Πηγές: αποσπάσματα από το άρθρο του μπλογκ http://desiderius82.wordpress.com/ και από απόσπασμα από σχετικό άρθρο του Βήματος.

Δείτε ένα 9-λεπτο ντοκυμαντέρ πάνω στο έργο του μεγάλου δημιουργού.

Πηγή : ΠΟΛΥΧΡΩΜΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ – COLOURFUL PLANET

——————

* Πρώτη δημοσίευση 28 Οκτωβρίου 2009 στο transs.gr, αναδημοσίευση από τον Πολύχρωμο Πλανήτη.

© T-zine.gr

Το t-zine.gr χρησιμοποιεί cookies. Προχωρώντας στο περιεχόμενο, συναινείτε με την αποδοχή τους. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ