Κύπρος: Τρανς άνθρωποι – Ένα τέλος στα δεινά τους

 

Συζήτηση -σε βάθος όπως αναφέρει το δημοσίευμα-, στο Κοινοβούλιο της Κύπρου για τα πολλαπλά προβλήματα διακρίσεων που αντιμετωπίζουν οι τρανς άνθρωποι καθώς και για την νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου. Πολλά μπράβο και ευχόμαστε σύντομα στη Κύπρο, σύντομα κι εδώ.  T-zine.gr

Κύπρος: Τρανς άνθρωποι - Ένα τέλος στα δεινά τους

Σε βάθος συζήτηση στη Βουλή, για το θέμα της αναγνώρισης φύλου στην Κύπρο, με βάση τις συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ| 24h.com.cy

«Η απουσία ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου αναφορικά με τη νομική αναγνώριση των τρανς συνανθρώπων μας, (που στην Κύπρο είναι 8.500 άτομα, δηλαδή 1% του κυπριακού πληθυσμού), καθώς και η προβληματική, από άποψης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εφαρμοζόμενη πρακτική σχετικά με την αλλαγή των επισήμων εγγράφων τους, θέτουν σε καθημερινή διακινδύνευση, την απρόσκοπτη και ανεμπόδιστή τους πρόσβαση σε μια σειρά θεμελιωδών δικαιωμάτων, ενώ πλήττουν πρώτιστα το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια και την ιδιωτική ζωή». Αυτά τονίζονται μεταξύ άλλων, σε σημείωμα που οι λειτουργοί του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως, Άριστος Τσιάρτας και Ζηναϊδα Ονουφρίου, μετέφεραν σήμερα (14 Νοεμβρίου 2016), στη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπου συζητήθηκε σε βάθος το θέμα της αναγνώρισης φύλου στην Κύπρο, με βάση τις συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης. Προσκλήθηκαν και παρευρέθηκαν επίσης ο Κυριάκος Παχουλίδης για το Γραφείο της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, η Έλενα Νεοκλέους για το Υπουργείο Εσωτερικών, η Σκεύη Βοσκαρίδου για το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης του ίδιου υπουργείου, η Μυρτώ Αζίνα για το Υπουργείο Υγείας, ο Λάμπρος Σαμαρτζής για τη Ψυχιατρική Εταιρεία Κύπρου και ο Πρόεδρος της ACCEPT-ΛΟΑΤΙ Κύπρου, Κώστας Γαβριηλίδης. Παρούσα ήταν και η Αναστασία Παπαδοπούλου ως Νομικός Σύμβουλος και ο Αλ Ταβιτιάν, από την κοινότητα των τρανς.

Είκοσι, σε πέντε χρόνια

«Τα τελευταία πέντε μόνο χρόνια, είκοσι περίπου τρανς άνθρωποι έχουν αποταθεί στο Γραφείο μου, ζητώντας την αλλαγή των επισήμων τους εγγράφων, ώστε αυτά να αντικατοπτρίζουν την ταυτότητα του φύλου τους και θέτοντας ενώπιόν μου, τα πολλαπλά εμπόδια και δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν σε διοικητικό επίπεδο», αναφέρεται στο σημείωμα της Επιτρόπου Διοικήσεως, ως Αρχής κατά των Διακρίσεων και προστίθεται: «Αξιώνουν δε, το αυτονόητο: να μπει ένα τέλος στη βασανιστική και εξευτελιστική αναντιστοιχία της εικόνας τους, αυτού που είναι και που πάλεψαν πολύ για να μπορέσουν να είναι, με αυτό που το κράτος και η κοινωνία, βλέπει». Σύμφωνα με το σημείωμα, «η ταυτότητα φύλου (gender identity), συνιστά αναπόσπαστο στοιχείο της ανθρώπινης προσωπικότητας/υπόστασης και συσχετίζεται με όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Αναφέρεται στον ατομικό και εσωτερικό τρόπο που βιώνεται το φύλο από κάθε άτομο και που μπορεί να μη συμπίπτει με το φύλο που καταχωρείται στο πιστοποιητικό γέννησης, στην πολιτική ταυτότητα, το διαβατήριο ή σε άλλα παρόμοια έγγραφα. Συμπεριλαμβάνει το πώς ένα άτομο βιώνει προσωπικά το σώμα του (που θα μπορούσε να συνεπάγεται τροποποίηση της εμφάνισης ή της λειτουργίας μέσω ιατρικών, χειρουργικών ή άλλου τύπου μέσων, πάντα με την προϋπόθεση της ελεύθερης επιλογής) και άλλες εκφράσεις φύλου, που περιλαμβάνουν την ένδυση, τον τρόπο ομιλίας και τη συμπεριφορά. Ο όρος τρανς, αναφέρεται στα άτομα που έχουν ταυτότητα φύλου διαφορετική από αυτή με την οποία γεννήθηκαν. Τα τρανς άτομα ενδέχεται να έχουν υποβληθεί σε επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου, χωρίς ωστόσο αυτό να είναι απαραίτητο».

Ο αυτοπροσδιορισμός του ατόμου

Η Επίτροπος Διοικήσεως αναφέρει ότι «τον περασμένο Οκτώβριο 2016, σταχυολογήσαμε τις θεμελιώδεις αρχές που πρέπει να διέπουν το πλαίσιο προστασίας των δικαιωμάτων των τρανς ατόμων, στη βάση και των προτύπων που έχει θέσει το Συμβούλιο της Ευρώπης. Η διαδικασία αυτή πρέπει να βασίζεται στον αυτοπροσδιορισμό του ατόμου, να είναι διοικητικής φύσης, γρήγορη, διαφανής και ανεμπόδιστη, να μην εξαρτάται από καμία ιατρική προϋπόθεση και να μην πλήττει κανένα ανθρώπινο δικαίωμα. Σημειώνω ότι αυτή τη στιγμή, 29 κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης διαθέτουν νομικές πρόνοιες για την αναγνώριση της ταυτότητας φύλου των διεμφυλικών προσώπων, ενώ 4 χώρες διαθέτουν νομοθεσίες που κατοχυρώνουν το δικαίωμα στην ταυτότητα φύλου και εδράζουν τη διαδικασία νομικής αναγνώρισης της, αποκλειστικά στον αυτοπροσδιορισμό, στη βάση και των συστάσεων του οργανισμού. Στην Κύπρο από το 2014 και στη βάση σχετικών παρεμβάσεων μου ως αρμόδια αρχή κατά των διακρίσεων, έχουν ήδη λάβει χώρα σημαντικές εξελίξεις προς την κατεύθυνση της κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των τρανς ατόμων. ‘Έτσι σήμερα :

* Οι τρανσφοβικές δηλώσεις μίσους, συνιστούν, από το Μάιο του 2015, ποινικό αδίκημα,

* Η Αστυνομία, κατά τη διερεύνηση των ρατσιστικών εγκλημάτων οφείλει να αξιολογεί και να καταγράφει και την ταυτότητα φύλου ως προστατευόμενο χαρακτηριστικό που πυροδότησε το αδίκημα μίσους,

* Στα σχολεία, τα περιστατικά τρανσφοβικού εκφοβισμού και τρανσφοβικής βίας πρέπει να τυγχάνουν ειδικού χειρισμού στα πλαίσια του οδηγού διαχείρισης ρατσιστικών περιστατικών στην εκπαίδευση».

Η Επίτροπος Διοικήσεως τονίζει ότι «υπάρχει ήδη ένα στοιχειώδες, πλην όμως ανεπαρκές πλαίσιο προστασίας των τρανς ανθρώπων, το οποίο αναγνωρίζει, τουλάχιστον, την ευαλωτότητά τους σε ταπεινωτική μεταχείριση, διακρίσεις και βίαιες συμπεριφορές».

Κύπρος: Τρανς άνθρωποι - Ένα τέλος στα δεινά τους

Πάλη ενάντια στο χλευασμό

«Ομολογουμένως, στην κοινωνία μας», συνεχίζει το σημείωμα», απαιτείται μια καθημερινή πάλη, για να ξεπεράσει κανείς το χλευασμό, την εχθρότητα, την αποστροφή, την περιφρόνηση, τα αδιάκριτα βλέμματα και προσβλητικά σχόλια τα οποία συνοδεύουν έναν διεμφυλικό άνθρωπο παντού. Και τούτο συμβαίνει κάθε φορά που ένα διεμφυλικό πρόσωπο χρειάζεται να δείξει ταυτότητα ή κάποιο άλλο επίσημο έγγραφο για να δουλέψει, να πάει σχολείο, να επισκεφθεί ένα νοσοκομείο, να ταξιδέψει, να ανοίξει ένα λογαριασμό στην τράπεζα, να επισκεφθεί μια δημόσια υπηρεσία, να παραλάβει μια επιστολή από το ταχυδρομείο. Οι παγιωμένες προκαταλήψεις έναντι των τρανς συνανθρώπων μας, η διάχυτη εχθρότητα και η αποστροφή αποτελούν εκδηλώσεις μιας στέρεα θεμελιωμένης θεσμικής και κοινωνικής τρανσφοβίας που τους καθηλώνουν σε μια γκρίζα ζώνη δικαιωμάτων και τους εγκλωβίζουν σε μια περιοχή αθέατη και επικίνδυνη όπου παραμονεύουν η βία οι έκδηλες διακρίσεις και ο κοινωνικός αποκλεισμός. Το ζήτημα της ορατότητας των τρανς ατόμων είναι μείζον, ειδικά σε μικρές και κλειστές κοινωνίες όπως η Κύπρος, όπου ζητήματα που αφορούν εν γένει το φύλο και την έκφρασή του, εκτός του ότι περιορίζονται στο γνωστό δίπολο άνδρας – γυναίκα και σε κοινωνικά έμφυλα στερεότυπα, διέπονται ακόμα, σε ένα μεγάλο βαθμό, από προκατάληψη, αμηχανία, άγνοια και απαξίωση. Σε μια τέτοια κοινωνία, εύκολα μπορεί κανείς να αναλογιστεί τις δυσκολίες και τα προσκόμματα που αντιμετωπίζουν οι τρανς συμπολίτες μας, όχι μόνο κατά την πρόσβαση τους σε θεμελιώδη αγαθά και υπηρεσίες αλλά και αναφορικά με την ίδια τους τη θέση και υπόσταση στο οικογενειακό, φιλικό και κοινωνικό περιβάλλον. Η πρόσφατη θεσμοθέτηση της πολιτικής συμβίωσης η οποία καλύπτει και τα ομόφυλα ζευγάρια, έχει καταδείξει έμπρακτα ότι οι εξελίξεις σε κανονιστικό επίπεδο έχουν καταλυτικό ρόλο στην ανατροπή στερεοτύπων και στην εκρίζωση προκαταλήψεων. Αντίθετα η απουσία νομοθετικού πλαισίου αναφορικά με την νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, η ασάφεια και ο καταχρηστικός χαρακτήρας της εφαρμοζόμενης πρακτικής καθιστά τα διεμφυλικά άτομα ακόμα πιο ευάλωτα σε διακριτικές συμπεριφορές και τρανσφοβία, τα υποτιμά με τρόπο κραυγαλέο, τα περιθωριοποιεί και τα περιορίζει ακόμα περισσότερο σε κάθε πτυχή της ζωής τους».

Ολιστικές και συνεκτικές δράσεις

Καταλήγοντας, η Ελίζα Σαββίδου επαναλαμβανει ότι «στα θέματα των διακρίσεων, οι δράσεις της πολιτείας πρέπει να είναι ολιστικές και συνεκτικές. Επειδή στην Κύπρο απουσιάζει οποιαδήποτε νομοθετική ρύθμιση, χρειάζεται πρωτίστως να θεσμοθετήσουμε άμεσα με σκοπό την αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των τρανς συμπολιτών μας. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω μιας θεσμοθετημένης διαδικασίας που θα είναι προσβάσιμη, διαφανής, και απαλλαγμένη από ιατρικές ή άλλες καταχρηστικές προϋποθέσεις μέσω της οποίας τα διεμφυλικά άτομα να μπορούν να αλλάζουν τα δηλωτικά της ταυτότητάς τους έγγραφα. Σε κάθε περίπτωση, η ανυπαρξία οποιουδήποτε θεσμικού πλαισίου, ανατροφοδοτεί διακρίσεις και εμπεριέχει κινδύνους συνέχισης κακοποιητικών νοοτροπιών και πρακτικών. Ταυτόχρονα, πρέπει να ενισχύσουμε το θεσμικό πλαίσιο καταπολέμησης των διακρίσεων, με τρόπο ώστε α) η ταυτότητα φύλου και τα χαρακτηριστικά φύλου να αποτελούν απαγορευμένο λόγο διάκρισης και β) να ρυθμιστεί το τρανσφοβικό αδίκημα, ως ξεχωριστό έγκλημα μίσους με τις ανάλογες ποινές».

 

© T-zine.gr με πληροφορίες από 24h.com.cy

Το t-zine.gr χρησιμοποιεί cookies. Προχωρώντας στο περιεχόμενο, συναινείτε με την αποδοχή τους. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ