Ελλάδα: Τετάρτη, 8 Αυγούστου 2017 | 13:39

T-zine.gr

Πολιτισμός – Βιβλίο

Δημοσιεύουμε την παρουσίαση του βιβλίου του Ιωσήφ Αλυγιζάκη από τον συγγραφέα Μιχάλη Ιωαννίδη, που έγινε στις 31 Μαΐου, στο Βιβλιοπωλείο Πολύεδρο, στην Πάτρα.
Το βιβλίο του Ιωσήφ Αλυγιζάκη, εκδόθηκε τον Απρίλιο του 2017, από τις εκδόσεις «Πολύχρωμος Πλανήτης».

«Σε ψάχνω στο χρόνο»: μία παρουσίαση του βιβλίου του Ιωσήφ Αλυγιζάκη.

«Σε ψάχνω στο χρόνο»
Tου Μιχάλη Ιωαννίδη.

Είναι συναρπαστικό, είναι γοητευτικό και συνάμα συγκινητικό να παρουσιάζει κανείς τον Ιωσήφ Αλυγιζάκη και θέλω να τον ευχαριστήσω που βρίσκεται μαζί μας για να μας ταξιδέψει με το βιβλίο του όχι μονάχα στον χρόνο αλλά κυρίως στην ελευθερία τής αγάπης, στην ελευθερία τού έρωτα. Μια ελευθερία που εξύμνησαν οι πιο ρομαντικοί ποιητές στον κόσμο τής λογοτεχνίας. Ο Ισπανός ποιητής Luis Cernuda έγραφε ότι «η ελευθερία τού έρωτα είναι η μοναδική ελευθερία που με εξυψώνει και η μοναδική ελευθερία που γι’ αυτήν πεθαίνω».

Ως αναγνώστες, τα όσα μπορούμε να μάθουμε από τα έργα του Αλυγιζάκη, κυριολεκτικά, δεν έχουν τελειωμό. Και μάλιστα μένουν πάντα καινούρια πράγματα να ανακαλύπτουμε δεδομένου ότι τα βιβλία του φαίνονται διαφορετικά κάθε φορά που τα ξαναδιαβάζουμε. Μοιάζουν, δηλαδή να είναι τόσο ανεξάντλητα και τόσο απρόβλεπτα στο χρόνο όσο και οι άνθρωποι. Τα βιβλία τού Αλυγιζάκη είναι από μόνα τους ένας συναρπαστικός κόσμος, με τους δικούς του παράξενους νόμους και τις δικές του περιπέτειες.

Μέσα στα μυθιστορήματά του περιγράφεται πάνω απ’ όλα ένας ερωτικός πολιτισμός. Ένας πολιτισμός απελευθερωμένος και ταυτόχρονα ένας πολιτισμός επαναστατικός. Ένας πολιτισμός, όπου ελευθερία είναι το δικαίωμα και η απόλαυση να είσαι διαφορετικός. Ένας πολιτισμός που αναγνωρίζει τις διαφορές για να μην υπάρχει διαφορά. Ένας πολιτισμός που δέχεται την διαφορά για να την εξαλείψει. Και κυρίως ένας πολιτισμός που μας εμπνέει τον σεβασμό στην αυτοδιάθεση της ζωής και στην αξία τής υπέρβαση της ζωής.

Δεν είναι εύκολο να γράφεις ερωτική λογοτεχνία που αντίκειται στην δικτατορία τής μαζικής κουλτούρας και της μαζικής ιδεολογίας. Χρειάζεται τόλμη, χρειάζεται συναίσθημα, χρειάζεται οραματισμό, και πόσο μάλιστα σε μία κοινωνία, όπως η ελληνική, στην οποία οτιδήποτε θυμίζει ελευθεριακότητα στον έρωτα προκαλεί ιδεολογική φρίκη ακόμα και στις αριστερές πολιτικές συνειδήσεις, που συχνά είναι σχεδόν το ίδιο φοβικές με τις δεξιές και τις ακροδεξιές. Δυστυχώς ο νεοελληνικός πολιτισμός είναι εγκιβωτισμένος σε ερωτοφοβικά ψυχολογικά συμπλέγματα και σε ηθικολογικές πολιτισμικές καθηλώσεις, πίσω απ’ τις οποίες υπηρετούνταν πάντοτε θρησκευτικές φονταμενταλιστικές ιδέες και εθνικιστικές και πολιτικοϊδεολογικές αγκυλώσεις. Δεν είναι μονάχα ότι υπάρχουν ρηχά κεφάλια. Υπάρχουν και βαθιά άδεια κεφάλια.

Έτσι, θα έλεγε κανείς ότι το μοναδικό εμπόδιο για να απολαύσουμε την γραφή τού Αλυγιζάκη είναι η απροθυμία μας να αποβάλουμε συνήθειες και προκαταλήψεις. Για να χαρούμε τα βιβλία τού Αλυγιζάκη απαιτείται ένα φρέσκο μυαλό. Και τι εννοώ; Ένα μυαλό που να είναι πρόθυμο να συλλάβει την ευαισθησία, να είναι πρόθυμο να συλλάβει το συναίσθημα, τον προβληματισμό, την φαντασία, τον στοχασμό και τα μηνύματα τής λογοτεχνικής του δημιουργίας.

Ο Αλυγιζάκης είναι ένας σύγχρονος συγγραφέας που γράφει με μια γλώσσα σπαρταριστικά ζωντανή και αληθινή και απευθύνεται σε λεπταίσθητους αναγνώστες, σε αναγνώστες που έχουν μια οξεία αίσθηση του καλού γούστου και κυρίως σε αναγνώστες απομακρυσμένους από σεμνοτυφίες και ματαιοφροσύνη.

Συχνά η λογοτεχνία είναι φυλακισμένη σε τυπικότητες αναπαράγοντας και διαιωνίζοντας την κοινωνική και την πολιτισμική διάκριση. Και πολύ περισσότερο η λογοτεχνία που είναι παγιδευμένη στην επίδειξη και στον φορμαλισμό τής γραφής, μέσα απ’ την οποία επιβάλλονται κριτήρια και τεκμήρια για την μόρφωση, την καλλιέργεια και την εξυπνάδα.

Ο Αλυγιζάκης όμως δεν κινδυνεύει να φυλακιστεί και να παγιδευτεί από την λογοτεχνία γιατί μέσα απ’ αυτήν μάς ενθαρρύνει να απολαμβάνουμε την ζωή και την απελευθερωτική της διάσταση και να μην φοβόμαστε να εγκαταλειφθούμε στα πάθη μας και στις επιθυμίες μας. Μας ενθαρρύνει να δραπετεύουμε από τις καταπιεστικές δομές τού περιβάλλοντός μας και με ευαισθησία να ανακαλύπτουμε νέους τρόπος έκφρασης. Είναι ο συγγραφέας που μας μαθαίνει να διαισθανόμαστε με το ένστικτο του ευαίσθητου κορμιού μας τι μπορεί πραγματικά να σημαίνει ένας πολύχρωμος κόσμος.

Ο λατινοαμερικάνος στοχαστής Eduardo Galeano διατύπωνε ότι το καλύτερο στοιχείο τού κόσμου αυτού είναι η πολλαπλότητα των κόσμων που εμπεριέχει. Κι ακριβώς αυτό το πνεύμα κι αυτή η αξία είναι αποτυπωμένη στο έργο τού Αλυγιζάκη.

Να σας προτρέψω σε μια υπόθεση: Φανταστείτε ότι ένα βιβλίο είναι ένας καμβάς, όπου ο κάθε δημιουργός αποτυπώνει πάνω σ’ αυτόν με βάση την μοναδικότητά του, τον πολιτισμό του, την ευαισθησία του, την εμπειρία του, την ικανότητά του, την διορατικότητά του. Αυτός ο καμβάς, κατά μία έννοια, προσδιορίζει και τον χρόνο και τον τόπο τής πνευματικότητας. Λειτουργεί, δηλαδή, ως ένα όριο, ενίοτε δεσμευτικό, άλλοτε ως τέχνασμα για την εκκίνηση ή την ερμηνεία τής δημιουργίας.

Το διαφορετικό στα έργα τού Αλυζιγάκη είναι ότι μπορούν να δραπετεύουν ακόμα κι αυτό το όριο. Δηλαδή είναι σαν να έχουν δημιουργηθεί χωρίς καμβά και χωρίς τεχνάσματα, γιατί είναι αληθινά και κυρίως ελπιδοφόρα.

Είμαι απ’ αυτούς που πιστεύουν ότι, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει τέχνη. Υπάρχουν μονάχα οι καλλιτέχνες. Και κάτω απ’ αυτόν τον συλλογισμό πιστεύω ότι πάνω απ’ όλα υπάρχουν καλλιτέχνες- συγγραφείς, όπως ο Αλυζιγάκης, που τολμάνε να προχωράνε μέσα από τις εξαιρέσεις καταργώντας διαρκώς τούς κανόνες. Εξάλλου, μεγάλο έργο δεν είναι εκείνο που δίνει εικονογραφημένα ή αναπαραστατικά την εικόνα μιας δοσμένης πραγματικότητας που, σε τελική ανάλυση, κινείται και χωρίς εμάς. Αλλά εκείνο που δίνει στον άνθρωπο μια υψηλότερη συνείδηση του εαυτό του και κυρίως της δύναμής του να μεταμορφώσει την φύση, την κοινωνία και τον εαυτό του.

Ο Αλυγιζάκης είναι ένας συγγραφέας, επιτρέψτε μου να πω και ένας διανοούμενος, με κύρια χαρακτηριστικά την ποικιλομορφία, την αμφισβήτηση και την επαναστατική θεώρηση του μέλλοντος. Ένας διανοούμενος που δεν θα του ταίριαζε ποτέ να γίνει ευτελής δούλος τής εξουσίας.

Είναι από τους συγγραφείς εκείνους, που προτιμούν να μην συμμετέχουν στην φθορά μας. Απ’ τους συγγραφείς που μάς αποκαλύπτουν την αξία τής ερωτικής ελευθερίας, επισημαίνοντάς μας ότι η παράβλεψή της ή η περιφρόνησή της ή η απώθησής της δεν μπορεί παρά να υποδουλώνει την πνευματικότητά μας. Κι εδώ υπάρχει ο εξής συσχετισμός: Ρωτήσανε τον Oscar Wilde αν το σεξ βλάπτει, και αυτός απάντησε: μόνο όταν γίνεται σωστά.

Όπως θα μπορούσατε εύκολα να φανταστείτε, τα έργα τού Αλυγιζάκη δεν καταπιέζουνε, δεν ελέγχουνε, δεν κριτικάρουνε ούτε προκαθορίζουν τον αναγνώστη του. Απλά θέλουν να τον απελευθερώσουν. Έτσι μέσα από την γραφή του νιώθουμε ο εαυτό μας και ταυτόχρονα ένας άλλος. Κι αυτή είναι η μαγεία του. Θα έλεγα ότι η γλώσσα είναι η μάνα και όχι η δούλα τού στοχασμού του.

«Σε ψάχνω στον χρόνο»
Ιωσήφ Αλυγιζάκης

Ο Ιωσήφ Αλυγιζάκης και το έργο του «Σε ψάχνω στο χρόνο» από τις εκδόσεις τού «Πολύχρωμου Πλανήτη», πιστεύω, παίρνοντας λόγια από το ίδιο το βιβλίο, ότι είναι αφιερωμένο στον έρωτα. Είναι αφιερωμένο στην ομορφιά των νέων, που αρχίζουν να ξεχωρίζουν από το πλήθος. Είναι αφιερωμένο στους ανθρώπους που μετατρέπουν το χόμπι τους σε επάγγελμα και στους ανθρώπους που πιστεύουν ότι αν απλώσεις το χέρι στα όνειρά σου, αυτά θα σε ανελκύσουν στο κόσμο τους.

Ένα αστικό φιλομόφυλο μυθιστόρημα που μας επισημαίνει ότι ο έρωτας δεν έχει ούτε όρια ούτε φύλο. Ένα ιστορικό μυθιστόρημα με βασικό αφηγηματικό κορμό το μεταίχμιο πριν το τελείωμα και λίγο μετά την αρχή τού εικοστού αιώνα.

Ο αφηγητής τού βιβλίου Αλεξάντρ, γνωρίζει στον οίκο ευγηρίας όπου εργάζεται τον ηλικιωμένο Πιερ. Έναν εύπορο αστό παριζιάνο μποέμη, ο οποίος τού διηγείται την φιλία του και τον έρωτά του με τον νεαρό Έλληνα μετανάστη Τεό, έναν νέο που διαθέτει ταλέντα που τον κάνουν να ξεχωρίζει.

Ο Αλυγιζάκης είναι μια ψυχή που, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο αφηγητής τής ιστορίας τού βιβλίου, έρχεται στην ζωή μας για να δώσει ουσία στην αναπόφευκτη ροή των πραγμάτων. Και αυτό ακριβώς είναι το κεντρικό ερώτημα του βιβλίου του: για το αν τελικά κάποιοι άνθρωποι εμφανίζονται στην ζωή μας τυχαία ή στην πραγματικότητα δίνουν ραντεβού με την γέννησή τους ότι κάποια στιγμή, ό,τι και να γίνει, ό,τι και να κάνουν, θα μας συναντήσουν.

Ο σύγχρονος γερμανόφωνος φιλόσοφος Karl Kraus έγραψε ότι η λατέρνα που παίζει στην αυλή, ενοχλεί τον μουσικό και διασκεδάζει τον ποιητή. Ας είμαστε, λοιπόν, οι ποιητές αυτής τής αυλής δίνοντας την σκυτάλη στον καλλιτέχνη μας να μάς αποκαλύψει το βιβλίο του και τους ήρωές του.

Μιχάλης Ιωαννίδης – Μάιος 2017

Για να το παραγγείλετε ηλεκτρονικά, πιέστε εδώ.

Φωτογραφίες από την παρουσίαση του βιβλίου « Σε ψάχνω στο χρόνο» που έγινε στις 31 Μαΐου, στο Βιβλιοπωλείο Πολύεδρο, στην Πάτρα.

T-zine.gr

Το t-zine.gr χρησιμοποιεί cookies. Προχωρώντας στο περιεχόμενο, συναινείτε με την αποδοχή τους. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ