Τρανς στο Λίβανο: «Μία ιστορία θάρρους και αποφασιστικότητας»

Η ισότητα για την ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα στο Λίβανο είναι «σαν  ελβετικό τυρί», με περιοχές που χαρακτηρίζονται τόσο από φιλελεύθερες, όσο και από συντηρητικές απόψεις

Τρανς στο Λίβανο: «Μία ιστορία θάρρους και αποφασιστικότητας»
Βυρηττός – Η Ήβη γεννήθηκε αγόρι αλλά, μεγαλώνοντας, ονειρευόταν να εξελιχθεί σε μια ‘όμορφη γυναίκα’. Όπως ακριβώς οι κάμπιες μεταμορφώνονται σε πεταλούδες, το παιδικό της μυαλό δε μπορούσε να συνειδητοποιήσει γιατί το όνειρό της ήταν αδύνατο να γίνει πραγματικότητα.

Η συντηρητική της οικογένεια δεν εκτιμούσε ιδιαίτερα την αγάπη της για κοσμήματα, παπούτσια και τσάντες. Κάθε φορά που ξόδευε τα χρήματά της σε γυναικεία αξεσουάρ, ο πατέρας της – ή ‘δικτάτορας’, όπως συνήθιζε να τον αποκαλεί η ίδια – καταριόταν τον Θεό και είχε έντονα ξεσπάσματα θυμού.

‘’Ποτέ δεν μου επέτρεψε να δείξω τον πραγματικό μου εαυτό. Έτσι ξόδεψα τα παιδικά μου χρόνια παριστάνοντας πως είμαι κάποια άλλη’’, λέει η Ήβη. Μόνο όταν οι γονείς της χώρισαν και η Ήβη άρχισε να ζει με τη γιαγιά της, κατάφερε να ρίξει τις άμυνές της.

Παρ’ όλα αυτά, η πραγματική αποκάλυψη έγινε όταν μπήκε στο πανεπιστήμιο. ‘’Απέκτησα κάποιους gay φίλους, οι οποίοι με αντιμετώπιζαν σαν να είμαι γυναίκα. Ήταν η πρώτη φορά που κατόρθωσα να δείξω ποια πραγματικά ήμουν’’.

Σήμερα, η Ήβη αποφεύγει τα βλέμματα των περαστικών στους δρόμους της γειτονιάς όπου διαμένει, μία από τις πολλές μουσουλμανικές γειτονιές της Βυρηττού. Τα αρρενωπά της χαρακτηριστικά, κρυμμένα κάτω από μακιγιάζ και γυναικεία ρούχα, προσελκύουν κάποιες φορές ανεπιθύμητη προσοχή. Η εμφάνισή της δεν την βοηθά ιδιαίτερα, όταν επιχειρεί να βρει δουλειά στο αντικείμενό της. ‘’Σταμάτησα να προσπαθώ πριν δύο χρόνια, κανένας δεν με παίρνει στα σοβαρά’’, λέει η ίδια.

Τα βράδια, ανάμεσα στα πλήθη της gay νυχτερινής ζωής, βρίσκει στιγμιαία παρηγοριά. Όμως, ακόμα και εκεί, δε νιώθει ευπρόσδεκτη από την gay κοινότητα, η οποία αποτελείται κυρίως από ανθρώπους που προτιμούν να συμμορφώνονται με τις κοινωνικές συμβάσεις – κατά τη διάρκεια της μέρας, τουλάχιστον.

Παρά το γεγονός ότι κρύβει το πρόσωπό της πίσω από τα μακριά της μαλλιά, δε μπορεί να αποφύγει την πραγματικότητα, κάθε φορά που κοιτάζεται στον καθρέφτη. ‘’Δεν μπορώ να αποδεχτώ το σώμα μου ως αντρικό και δε θέλω να αισθάνομαι χαμένη για πάντα’’, λέει, ‘’Θέλω να νιώθω/είμαι ολοκληρωμένη γυναίκα’’.

Τα χρήματα εξαγοράζουν τα πάντα (σχεδόν) στον Λίβανο

Η χειρουργική επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου στον Λίβανο διατίθεται σε όσους έχουν την δυνατότητα να ανταπεξέλθουν οικονομικά στην τιμή της – περίπου $20.000. Όπως πολλές άλλες, η Ήβη δεν έχει τα χρήματα ούτε την απαραίτητη κοινωνική υποστήριξη που θα τη βοηθούσε να αντιμετωπίσει τη δύσκολη περίοδο ανάρρωσης.

Όσοι καταφέρνουν να ολοκληρώσουν την πολύπλοκη διαδικασία μπορούν να διεκδικήσουν νομικά την αναγνώριση της ταυτότητας φύλου και την αλλαγή των εγγράφων τους. Στα μέσα του προηγούμενου Ιανουαρίου, η δικαστής Janet Hanna του Εφετείου της Βυρηττού εκχώρησε το δικαίωμα σε έναν άνδρα να αλλάξει τα έγγραφά του και να προβεί εκ των υστέρων στην εν λόγω χειρουργική επέμβαση.

Υπάρχουν και αυστηρότερες νομικές ρυθμίσεις, αυτές που απαιτούν από ένα πρόσωπο να αποδείξει ότι η χειρουργική αλλαγή είναι ολοκληρωμένη και μη αναστρέψιμη. Ωστόσο, η εφαρμογή ευνοϊκών ρυθμίσεων στο Λίβανο δεν είναι τόσο νομικό ζήτημα, όσο θέμα τύχης και χρημάτων.

‘’Στο Λίβανο, οι νομικές αποφάσεις δεν δημιουργούν προηγούμενο,’’ λέει ο Bertho Makso, εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού Proud Lebanon για τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. ‘’Όλα εξαρτώνται από τον δικαστή ή από το πόσα χρήματα μπορείς να διαθέσεις ώστε να ασκήσεις έφεση.’’

Αφότου η διαδικασία μετάβασης ξεκινήσει και τα αλλαγμένα χαρακτηριστικά δεν ταιριάζουν με τη φωτογραφία στα έγγραφα, πολλοί βρίσκονται συχνά σε κατάσταση αναμονής, ενώ το ταξίδι ή το πέρασμα διαμέσου πολλών σημείων ελέγχου του Λιβάνου καθίσταται ιδιαίτερα επικίνδυνο.

‘’Όταν ο στρατός υποψιαστεί ότι ένα πρόσωπο είναι gay, αρχίζει να ψάχνει στο τηλέφωνό του φωτογραφίες ή ιστοσελίδες γνωριμιών ,’’ λέει ο Makso. “Όταν μεταφέρονται στο αστυνομικό τμήμα, συχνά υφίστανται εκφοβισμό και εξαναγκάζονται να αποκαλύψουν την σεξουαλική τους ταυτότητα.’’

Το Άρθρο 534 του λιβανέζικου Συντάγματος απαγορεύει τις σεξουαλικές σχέσεις που ‘’αντιτίθενται στους νόμους της φύσης’’. Όπως εξηγεί η Hasna Abd el-Rida, δικηγόρος στο ‘’Λιβανέζικο Κέντρο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα’’, κανένας δεν θα έπρεπε να συλλαμβάνεται αν δεν πιάνεται επ’ αυτοφώρω, όμως ο συγκεκριμένος νόμος καταπατάται συστηματικά. ‘’Μία ομολογία είναι αρκετή ώστε να κατηγορηθεί ένα πρόσωπο υπό το Άρθρο 534 και αυτή αποσπάται συνήθως με τη βία από τους αστυνομικούς, οι οποίοι, χωρίς να έχουν κανένα δικαίωμα, κάνουν προσωπικές και αδιάκριτες ερωτήσεις,’’ λέει η Rida.

Εκτός από την Proud Lebanon, προσπαθεί να ενημερώσει την κοινή γνώμη, όσον αφορά τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. ‘’Όσοι γνωρίζουν τι πρέπει να πουν, αφήνονται ελεύθεροι μέσα σε λίγες ώρες , άλλοι κρατούνται αυθαίρετα για μέρες ή εβδομάδες,’’ λέει η Rida. Η αποφυλάκιση εξαρτάται επίσης από την ικανότητα κάποιου να πληρώσει πρόστιμο – το οποίο κυμαίνεται από 200 έως 400 λιβανέζικες λίρες (περίπου $125 – $250) – κάτι το οποίο είναι ιδιαίτερα δύσκολο για τους Σύρους πρόσφυγες.

Η Ήβη θυμάται αυτή την εμπειρία με ανάμεικτα συναισθήματα περηφάνιας και ντροπής. ‘’Η προσπάθειά τους να κόψουν τα μαλλιά μου ήταν ένας τρόπος να μου στερήσουν τη θηλυκή μου ταυτότητα, αλλά εγώ τους είπα πως αν με αγγίξουν θα τους κάνω μήνυση,’’ λέει χαμογελώντας. ‘’Πριν με αφήσουν να φύγω, ένας από αυτούς μου έδωσε τον αριθμό τηλεφώνου του. Ειρωνεία, ε;’’

Ο Λίβανος μοιάζει με ελβετικό τυρί

Παρά το γεγονός ότι η κοινωνία του Λιβάνου ακόμα αγωνίζεται για την επίτευξη της ισότητας –είτε πρόκειται για ομοφυλόφιλους είτε για γυναίκες είτε για ξένους εργάτες ή διαφορετικές θρησκευτικές ομάδες – βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από πολλές από τις γειτονικές της χώρες.

‘’Δεν υπάρχει ομοιογένεια στο Λίβανο,’’ λέει ο Makso, ‘’μοιάζει με  ελβετικό τυρί. Περιλαμβάνει τόσο φιλελεύθερες όσο και πιο συντηρητικές απόψεις.’’

Ωστόσο, ήδη από το 1997 η κυβέρνηση του Λιβάνου αποδείχτηκε σχετικά προοδευτική σε σχέση με άλλα κράτη, όταν αποφάσισε να καλύψει όλα τα έξοδα για την πρώτη χειρουργική επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου. Σήμερα η δικαιούχος, η χορεύτρια Antonella, είναι μία διεθνώς αναγνωρισμένη διασημότητα. Εκτός από επιδείξεις χορού της κοιλιάς, τα drag queen πάρτυ – λιγότερο διαδεδομένα σήμερα – αποτελούν μακροχρόνια παράδοση στην κεντρική περιοχή του Λιβάνου.

Τα gay κέντρα διασκέδασης επιτρέπονται και υπάρχει ανεκτικότητα από τις αρχές, παρά το γεγονός ότι τα μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας προτιμούν να κρατούν μυστική την τοποθεσία τους ώστε να προστατέψουν την ταυτότητα των θαμώνων. Όταν η τοποθεσία ενός μέρους γνωστοποιείται, το τελευταίο κλείνει κι ένα άλλο παίρνει τη θέση του σε διαφορετικό σημείο της πόλης.

Η Sasha Elijah, τρανς μοντέλο από τον Λίβανο, λέει ότι ήταν σχετικά εύκολο για αυτήν να γίνει αποδεκτή στη βιομηχανία θεάματος της Βυρηττού. ‘’Ένας φίλος που δούλευε στην τηλεόραση με παρότρυνε να ασχοληθώ με το modeling . Του απάντησα ότι ήταν αδύνατον επειδή είμαι τρανς. Εκείνος, όμως, επέμενε ότι έπρεπε να ποζάρω, φορώντας νυφικό… Το φαντάζεσαι;’’ λέει χασκογελώντας.

Παραδέχεται, παρ’ όλα, αυτά ότι η ζωή της ήταν ευκολότερη εφ’ όσον, σε αντίθεση με άλλα τρανς άτομα, η μετάβαση για αυτήν ήταν φυσική και όχι χειρουργική. ‘’Γεννήθηκα αγόρι, αλλά το στήθος μου αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της εφηβείας μου,’’ λέει. ‘’Οι καθηγητές μου δεν ήξεραν πώς να αντιδράσουν. Ήμουν αγόρι και έγινα κορίτσι. Οι γονείς μου ανησυχούσαν για το τι θα πει ο κόσμος κι έτσι μετακομίσαμε σε άλλη πόλη.’’

Εξαιτίας της χρωμοσωμικής της διαταραχής, το σώμα της κατέληξε να είναι απόλυτα συμβατό με την ταυτότητα φύλου της. Ωστόσο, δεν ήταν εύκολο για αυτήν. Είχε πέσει θύμα διαδικτυακού εκφοβισμού από μέλη της gay κοινότητας τα οποία – λόγω της ζήλιας για τη θηλυκότητά της, όπως εξηγεί – ζωγράφιζαν μουστάκια στις φωτογραφίες της.

Υψηλό ποσοστό αυτοκτονίας

Μερικοί γκέι άνδρες καταφεύγουν σε αντισυλληπτικά χάπια ώστε να αποκτήσουν θηλυκά χαρακτηριστικά μέσω της πρόσληψης ορμονών, παρά το γεγονός ότι είναι πλέον κοινός τόπος ότι προκαλούν βαριά κατάθλιψη. Όμως, όπως δείχνει έρευνα που δημοσιεύτηκε σε Διεθνές Περιοδικό τον Απρίλιο του 2016, οι τρανς γυναίκες είναι αυτές που διατρέχουν το μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοκτονίας.

Σύμφωνα με την Elijah, ο κυριότερος λόγος πίσω από την αυτοκαταστροφική συμπεριφορά είναι το αίσθημα της απόρριψης. ‘’Διεμφυλικά και τρανς άτομα υφίστανται το στίγμα της πορνείας,’’ λέει, προσθέτοντας πως πολλές φορές τη ρωτούσαν πόσα χρήματα ήθελε σε ανταλλαγή για ερωτική συνεύρεση, αφότου αποκάλυψε την ταυτότητα φύλου της. ‘’Δε φταίω εγώ αν υπάρχουν άνθρωποι που φορούν μία περούκα και προσποιούνται ότι είναι γυναίκες για να ‘ψαρέψουν’ περισσότερους πελάτες, Αυτοί είναι άρρωστοι, όχι εγώ.’’

Όσοι αναζητούν βοήθεια στην Proud Lebanon, αναφέρουν τη χαμηλή αυτοεκτίμηση – επακόλουθο της έλλειψης επαγγελματικών ευκαιριών και του κοινωνικού στιγματισμού – ως τον κυριότερο λόγο για τον οποίο επιβεβαιώνουν/ικανοποιούν τα στερεότυπα και στρέφονται προς την πορνεία.

Στις τηλεοπτικές της εμφανίσεις, η Elijah χρησιμοποιεί τη σχετικά ευνοϊκή της θέση ώστε να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη σχετικά με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα διεμφυλικά άτομα , αλλά αρνείται να αυτό-προβληθεί ως θύμα. ‘’Είναι αλήθεια ότι παλεύουμε, αλλά δε θέλω η ιστορία μας να είναι θλιβερή,’’ λέει, ‘’Είναι μία ιστορία θάρρους και αποφασιστικότητας.’’

Μετάφραση για το T-zine.gr
Λιάνα Σκλια

© T-zine.gr με πληροφορίες από Middle East Eye

Το t-zine.gr χρησιμοποιεί cookies. Προχωρώντας στο περιεχόμενο, συναινείτε με την αποδοχή τους. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ