11 Σεπτεμβρίου: Ντ. Χ. Λώρενς


Σαν Σήμερα 11 Σεπτεμβρίου – LGBTQI People in History


 

Update: 11 Σεπτεμβρίου 2020
 

Ντ. Χ. Λώρενς

David Herbert Lawrence

(11 Σεπτεμβρίου 1885 – 2 Μαρτίου 1930)

Μόνο 45 χρόνια έζησε ο Ντ. Χ. Λώρενς, και όμως πρόλαβε να γράψει 66 βιβλία και ανάμεσά τους τρία από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα: τα Γιοι και εραστές, Ερωτευμένες γυναίκες και Το ουράνιο τόξο.

Έγραψε ακόμη θαυμάσιες νουβέλες και διηγήματα, δοκίμια που έμειναν ιστορικά, όπως το κλασικό Για την πορνογραφία και τη χυδαιότητα, πλήθος ποιημάτων, ορισμένα από τα οποία, όπως Το καράβι του θανάτου (που το μετέφρασε ο Σεφέρης) περιλαμβάνονται σε όλες τις σημαντικές σύγχρονες ανθολογίες. Ακόμη, εξαίσια ταξιδιωτικά κείμενα και ενδιαφέροντα θεατρικά έργα, ενώ άφησε πίσω και πλήθος ζωγραφικών πινάκων και σχεδίων.

Αυτός ο άνθρωπος με την υγεία του κλονισμένη από τα πρώιμα νιάτα του, ο οποίος πέθανε από τη φυματίωση που τον ταλαιπωρούσε για χρόνια, είχε ακατάβλητη θέληση και ήταν απίστευτα εργατικός. Η παραγωγικότητά του φαντάζει εξωπραγματική, αν μάλιστα λάβει κανείς υπόψη του ότι κανένα κείμενό του δεν μας αφήνει αδιάφορους. Γι’ αυτό ίσως ένας άλλος σημαντικός σύγχρονός του συγγραφέας, ο Ε. Μ. Φόρστερ, τον χαρακτήρισε ως «τον πιο σπουδαίο μυθιστοριογράφο δημιουργικής φαντασίας της γενιάς μας».

Τέκνο εργατικής οικογένειας, ο Λώρενς γνώρισε από κοντά τη ζωή των άγγλων ανθρακωρύχων που πολλές σκηνές της περιγράφει με απαράμιλλη ζωντάνια στα βιβλία του. Παρουσιάστηκε πολύ μικρός στα γράμματα με ποιήματα και διηγήματα, και στα 25 του χρόνια, το 1910, είχε εκδώσει το πρώτο του μυθιστόρημα Το λευκό παγόνι. Τρία χρόνια αργότερα θα εξέδιδε το αριστουργηματικό Γιοι και εραστές.

Ο Λόρενς υπήρξε ριζοσπαστικός τόσο στο έργο όσο και στη ζωή του. Η μητέρα του, που την υπεραγαπούσε, του εμφύσησε την αγάπη της για τη λογοτεχνία. Ο θάνατός της από καρκίνο, το 1910, του προκάλεσε σοκ από το οποίο ουδέποτε κατάφερε να απαλλαγεί.

Από πολύ νωρίς συγκρούστηκε με τα πουριτανικά ήθη της εποχής και με τα βιβλία αλλά και τις προσωπικές του επιλογές προκάλεσε τον καθωσπρεπισμό και το υποκριτικό ταξικό σύστημα της Βρετανίας.

Το 1912 γνώρισε τη Φρίντα Γουίκλι, η οποία ήταν οκτώ χρόνια μεγαλύτερή του, παντρεμένη με τρία παιδιά. Για χάρη του άφησε τον σύζυγό της, παντρεύτηκε τον Λώρενς δύο χρόνια αργότερα και μοιράστηκε τη ζωή της μαζί του ως την ημέρα του θανάτου του. Μαζί ταξίδεψαν στην Ιταλία, στη Βόρεια Αμερική, το Μεξικό, τη Νότια Γαλλία, την Κεϋλάνη, την Αυστραλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα τελευταία πέντε χρόνια της ζωής τού Λώρενς το ζευγάρι τα πέρασε στην Ιταλία, σε μια βίλα κοντά στη Φλωρεντία. Εκεί ο συγγραφέας ολοκλήρωσε το τελευταίο μεγάλο του μυθιστόρημα, τον Εραστή της λαίδης Τσάτερλι, που κυκλοφόρησε στο Παρίσι και στη Φλωρεντία αφού κανένας εκδότης στον αγγλόφωνο κόσμο δεν έπαιρνε το ρίσκο να εκδώσει ένα βιβλίο το οποίο για πολλά χρόνια μετά τον θάνατο του Λώρενς εξακολουθούσε να θεωρείται πορνογραφικό. Η κυκλοφορία του στην Αγγλία επετράπη μόλις το 1962.

Η επίδραση του Λώρενς στα παγκόσμια γράμματα ήταν τεράστια. Δεν υπήρξε συγγραφέας της εποχής του που να έχει πλάσει σαν τους δικούς του, απαράμιλλης δύναμης, γυναικείους χαρακτήρες. Ο Αντονι Μπέρτζες προϋποθέτει τον Λώρενς – και ακόμη περισσότερο ο Τενεσί Γουίλιαμς. Ο συγγραφέας ήταν είδωλο της νεολαίας τη δεκαετία του 1960. Και αξίζει εδώ να σημειώσουμε ότι σε μια σκηνή του Ξένοιαστου καβαλάρη ένας από τους ήρωες της ταινίας, ο Τζορτζ Χάνσον, που τον υποδύεται ο Τζακ Νίκολσον, πίνει στην υγεία του Λώρενς.

* Μια σύγχρονη Ιοκάστη

To πρώιμο αριστούργημά του ο Λώρενς το έγραψε τέσσερις φορές. Ήταν το τρίτο του μυθιστόρημα. Εδώ η ηρωίδα Γερτρούδη Κόπαρντ συναντά κάποια Χριστούγεννα έναν ανθρακωρύχο ονόματι Γουόλτερ Μορέλ, τον ερωτεύεται και τον παντρεύεται. Αλλά η σκληρή πραγματικότητα του έγγαμου βίου (ο μικρός μισθός του συζύγου και η φτώχεια που μάστιζε τότε την εργατική τάξη της Βρετανίας) ροκανίζει και εξαφανίζει κάποια στιγμή το αίσθημα. Ο σύζυγος αρχίζει σύντομα μετά το τέλος της καθημερινής του δουλειάς να πηγαίνει κατευθείαν στην παμπ και να τα πίνει, γι’ αυτό και σύντομα η Γερτρούδη Κόπαρντ αφοσιώνεται στα παιδιά της αρχίζοντας από τον πρωτότοκο γιο της, τον Γουίλιαμ, που η εξάρτησή του από τη μητέρα του είναι σχεδόν απόλυτη. Όταν μεγαλώνει, την υπερασπίζεται εναντίον του μέθυσου και βίαιου πατέρα του αλλά μόλις αποφασίζει να φτιάξει τη ζωή του με μια κοπέλα, η σκιά της μητέρας του είναι τόσο βαριά που η σχέση του αυτή διαλύεται. Ο Γουίλιαμ πεθαίνει, η μητέρα του ζει ένα τεράστιο δράμα και σύντομα αφοσιώνεται στον δεύτερο γιο της, τον Πολ, που είναι και αυτός τόσο εξαρτημένος από τη μητέρα του ώστε να μην μπορεί να ευτυχήσει στην προσωπική του ζωή. Καμιά γυναίκα δεν παρουσιάζεται ικανή να τον κρατήσει κοντά της. Η μητέρα του είναι όλες οι γυναίκες μαζί και ταυτοχρόνως η μία και μοναδική – γι’ αυτό και σύντομα επιστρέφει κοντά της. Ούτε ο πρώτος ούτε ο δεύτερος γιος μπορούν να αγαπήσουν γιατί η μητέρα τους, αυτή η σύγχρονη Ιοκάστη «κρατάει την ψυχή τους» σύμφωνα με τα λόγια του ίδιου του Λώρενς. Από εκεί και πέρα, το μόνο που απομένει είναι ο θάνατος.

Το τρομερό αυτό βιβλίο, το οποίο θα ζήλευε ακόμη και ο Φρόιντ, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων όταν πρωτοδημοσιεύτηκε. Υπήρξε μάλιστα εκδότης που είπε ότι ήταν «το πιο βρώμικο βιβλίο που είχε διαβάσει ως τότε». Σήμερα θεωρείται απλώς αριστούργημα.

Πηγή: Το Βήμα, 5.9.07, του Αναστάση Βιστωνίτη

Βιβλιογραφία

Μυθιστορήματα

The White Peacock (Το Λευκό Παγώνι, 1911)

The Trespasser (Ο Καταπατητής, 1912)

Sons and Lovers (Γιοι και Εραστές, 1913)
—μτφ. Πότης Στρατίκης (εκδ. “Σακαλής” χχ)

The Rainbow (Ουράνιο Τόξο, 1915)

Women in Love (Ερωτευμένες γυναίκες, 1920)
—μτφ. Γιάννης Λάμψας (εκδ. “Εξάντας” 1980)

The Lost Girl (Το χαμένο κορίτσι, 1920)

Aarons Rod (Η ράβδος του Ααρών, 1922)

Kangaroo (Καγκουρώ, 1923)

The Boy in the Bush (Το αγόρι στους θάμνους, 1924)

The Plumed Serpent (Το φτερωτό ερπετό, 1926)

Lady Chatterley’s Lover (Ο εραστής της λαίδη Τσάτερλι, 1928)
—μτφ. Μ.Αναστασιάδου (εκδ. “Βιβλιοθήκη για Όλους” 1967 – περιλαμβάνονται και τα πρακτικά της περίφημης δίκης του 1960)

The Escaped Cock (Ο δραπέτης κόκκορας, 1929 –επανεκδ. το 1931 ως The Man Who Died, Ο άνθρωπος που πέθανε)

Συλλογές διηγημάτων

The Prussian Officer and Other Stories (Ο Πρώσος αξιωματικός και άλλα διηγήματα, 1914)
—μτφ. Μάκης Βαϊνάς (εκδ. “Αιγόκερως” 1982) (και πέντε ακόμη διηγήματα της συλλογής)

England, My England and Other Stories (Αγγλία, Αγγλία μου και άλλα διηγήματα, 1922)

The Fox, The Captains Doll, The Ladybird (Η αλεπού, Η κούκλα του λοχαγού, Το θηλυκό πουλί, 1923)
—μτφ. Σοφία Σημίτη : «Η αλεπού» (εκδ. “Άγκυρα” 1975)

St Mawr and other stories (Σαιντ Μάουρ και άλλα διηγήματα, 1925)

The Woman who Rode Away and other stories (Η γυναίκα που έφυγε με το άλογο και άλλα διηγήματα, 1928)
—μτφ. Άρης Αλεξάνδρου (εκδ. “Γκοβόστης”΅χχ) (συμπεριλαμβάνονται άλλα 4 διηγήματα από την συλλογή και μια μελέτη του Άλντους Χάξλεϋ για τον Λώρενς.

The Virgin and the Gipsy and οther Stories (Η παρθένα κι ο Τσιγγάνος και άλλα διηγήματα, 1930)
—μτφ. Φ.Βασινιώτης & Λ.Μεταξάτου (εκδ. “Ερατώ”)

Love Among the Haystacks and other pieces (Έρωτας μέσα στα στάχυα και άλλα κείμενα, 1930)

Ποιητικές συλλογές

Love Poems and others (Ερωτικά ποιήματα και άλλα, 1913)

Amores (1916)

Look! We have come through! (Κοίτα ! τα καταφέραμε ! – 1917)

New Poems (Νέα ποιήματα, 1918)

Tortoises (Χελώνες, 1921)

Birds, Beasts and Flowers (Πουλιά, ζώα και λουλούδια, 1923)

Ποιήματα του Λώρενς μεταφρασμένα από τον Άρη Δικταίο βρίσκονται στην Ανθολογία Παγκοσμίου Ποιήσεως του τελευταίου (“Γ.Φέξης” 1960)

Ταξιδιωτικά

Twilight in Italy and Other Essays (Σούρουπο στην Ιταλία και άλλα δοκίμια, 1916)

Sea and Sardinia (Θάλασσα και Σαρδηνία και άλλα δοκίμια, 1921)

Mornings in Mexico and Other Essays (Πρωινά στο Μεξικό και άλλα δοκίμια, 1927

Sketches of Etruscan Places and other Italian essays (Σχεδιάσματα ετρουσκικών τοποθεσιών και άλλα ιταλικά δοκίμια, 1932)

Δοκίμια

Study of Thomas Hardy and other essays (Μελέτη για τον Τόμας Χάρντυ και άλλα δοκίμια, 1914)

Movements in European History (Κινήματα στην ευρωπαϊκή ιστορία, 1921)

Psychoanalysis and the Unconscious (Ψυχανάλυση και το Ασυνείδητο, 1921)

Studies in Classic American Literature (Μελέτες για την κλασσική αμερικανική

λογοτεχνία, 1923)

Reflections on the Death of a Porcupine and other essays (Σκέψεις για τον θάνατο ενός σκαντζόχοιρου και άλλα δοκίμια, 1925)

Pornography and Obscenity (Πορνογραφία και άσεμνο, 1929)
—μτφ. Λ.Αρβανίτη, στο βιβλίο «Η αλεπού» (εκδ. “Άγκυρα” 1975)

Apocalypse and the writings on Revelation (Η Αποκάλυψη και τα κείμενα σχετικά με αυτήν, 1931)

Πηγή: Glbtq.Com και wikipedia.org

 

Διαβάστε ακόμα: 10 Σεπτεμβρίου: Mary Oliver

 

© T-zine.gr 2018 | Για τις τελευταίες LGBTI ειδήσεις να επισκέπτεστε το T-zine.gr καθημερινά. Μπορείτε επίσης να γίνετε μέλος στη σελίδα μας στο Facebook και στο Twitter

——————
* Πρώτη δημοσίευση 11 Σεπτεμβρίου 2009 στο transs.gr, αναδημοσίευση από τον Πολύχρωμο Πλανήτη.

**Επικαιροποίηση: 11 Σεπτεμβρίου 2018

Πηγή : ΠΟΛΥΧΡΩΜΟΣ ΠΛΑΝΗΤΗΣ – COLOURFUL PLANET με πληροφορίες από Glbtq.Com

 

© T-zine.gr