Ελλάδα: Κυριακή, 15 Σεπτεμβρίου 2019 | 14:35

Γράφει η Πάρβη Πάλμου  | Άρθρο  | T-zine.gr

Δυσφορία φύλου ή μήπως δυσφορία έναντι της κυρίαρχης κουλτούρας;

Δυσφορία φύλου ή μήπως δυσφορία έναντι της κυρίαρχης κουλτούρας; | Πάρβη Πάλμου

Οι τρανς ακτιβιστές εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες που ξεκίνησαν οι πρώτες αμφισβητήσεις και με αποκορύφωμα την τελευταία δεκαετία διεθνώς πάλεψαν και κατάφεραν την αποψυχοπαθολογικοποίηση των τρανς και φυλοδιαφορετικών ταυτοτήτων.

Μετά από πολλές πιέσεις στην ψυχιατρική και στην ιατρική κοινότητα, αλλά και έρευνες που επιβεβαίωναν την καταχρηστικότητα αλλά και το λανθασμένο της ψυχιατρικοποίησης, εκδόθηκε επίσημα το ICD-11 beta τον Μάιο του 2019 όπου κατατάσσει τις τρανς ταυτότητες ως απλά ιατρικές καταστάσεις, και όχι ως ψυχιατρικές διαταραχές που απαιτούν διάγνωση και παρακολούθηση ως παθολογικές και αποκλίνουσες.

Η υιοθέτηση αυτής της θέσης από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας , αν και ιδιαίτερα καθυστερημένη, ανοίγει την πόρτα για μια πιο ανθρώπινη μεταχείριση βασιζόμενη στον αυτοπροσδιορισμό των τρανς ταυτοτήτων η οποία έρχεται να καταπολεμήσει τις κακές , παραβιαστικές πρακτικές των περασμένων δεκαετιών οι οποίες στοίχισαν στο σύνολο τους πολύ ακριβά στην επίδραση που είχαν στην ψυχική αλλά και στην σωματική υγεία των φυλοδιαφορετικών ανθρώπων.

Η ορολογία είναι ακόμα περιορισμένη και αδυνατεί πραγματικά να συλλάβει το εύρος των πολλαπλών ταυτοτήτων καθώς και την διαφορετικότητα του κάθε προσώπου που συγκεκριμένα βιώνει μια μοναδική εμπειρία ως προς το φύλο η οποία δύσκολα μπορεί να καταταχθεί απαραίτητα ή να εξηγηθεί από έναν και μοναδικό όρο.

Η θετική εξέλιξη της αλλαγής της ορολογίας ονομαζόμενης «δυσφορίας φύλου» σε ασυμφωνία φύλου η οποία είναι πιο ακριβής (αν και η τρανς κοινότητα διεκδικεί την άρση και αυτής της καταχώρισης) διότι δεν βιώνουν όλοι οι τρανς, φυλοδιαφορετικοί άνθρωποι δυσφορία. Αντιθέτως υπάρχει μια μερίδα ανθρώπων που δηλώνει ότι βιώνει Gender Euphoria, ένα συναίσθημα ευφορίας που μπορεί να προκληθεί είτε από την αποδοχή του εαυτού χωρίς καμία ιατρική παρέμβαση είτε κατόπιν ιατρικών παρεμβάσεων (βλέπε: εδώ).

Η ονομαζόμενη «δυσφορία του φύλου» ήταν κακώς και για πολλά χρόνια συνυφασμένη με την τρανς ταυτότητα – αυτή η άκρως περιοριστική ιδέα ήρθε να προσθέσει άλλο ένα επικίνδυνο δίπολο στα δεκάδες δίπολα που έχουν επιβληθεί κοινωνικά και η ετεροκανονικότητα άρχισε να παρεισφρέει επικίνδυνα και να επιχειρήσει να δημιουργήσει μια άλλη τρανς-κανονικότητα στο μυαλό των ανθρώπων αλλά και στην κοινωνική αντίληψη που υπάρχει για το τι είναι τελικά η τρανς κατάσταση.

Δεν έχω παγιδευτεί σε λάθος σώμα, αγαπώ το σώμα μου και δεν νιώθω δυσφορία, έχω όμως παγιδευτεί στην αντίληψη σας για εμένα και το πώς πρέπει να είμαι

Βέβαια υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που βιώνει απίστευτη και βασανιστική δυσφορία απέναντι στο σώμα που φιλοξενεί την ταυτότητα φύλου, μια δυσφορία που γνωρίζουμε ότι είναι καταστρεπτική ιδιαίτερα κατά την εφηβεία και γι’ αυτό χρειάζονται πολλαπλές παρεμβάσεις στήριξης του προσώπου που την βιώνει. Όμως αυτό δεν ισχύει για όλα τα φυλοδιαφορετικά πρόσωπα.

Έχουμε ακούσει την πρόταση «έχω παγιδευτεί σε “λάθος” σώμα» η οποία βέβαια ισχύει για κάποια πρόσωπα και εξηγεί απόλυτα την κατ’ αυτά εμπειρία τους. Όμως βλέπουμε ότι μια πολύ μεγαλύτερη ομάδα φυλοδιαφορετικών ανθρώπων λέει «δεν έχω παγιδευτεί σε λάθος σώμα, αγαπώ το σώμα μου και δεν νιώθω δυσφορία, έχω όμως παγιδευτεί στην αντίληψη σας για εμένα και το πώς πρέπει να είμαι». Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν μιλάμε ούτε για δυσφορία, ούτε για ασυμφωνία φύλου η οποία αποτελεί κατά ένα πολύ μεγάλο μέρος μια ενδοψυχική διαδικασία του προσώπου, αλλά για μια δυσφορία απέναντι στην κυρίαρχη κουλτούρα, δυσφορία απέναντι στα στερεότυπα, τις κοινωνικές απαιτήσεις και την αδιακρισία της κοινωνίας να ελέγχει όλες τις πτυχές των υποκειμένων της.

Κουλτούρα ορισμός Βικιπαίδεια: Οι θεωρητικοί εν γένει κινήθηκαν σε δύο σημασιολογικούς άξονες για να ορίσουν την έννοια κουλτούρα. Σύμφωνα με τον πρώτο, η λέξη αναφέρεται στον σύνολο των φιλοσοφικών, μουσικών, λογοτεχνικών ή καλλιτεχνικών δημιουργιών και αναφερόμαστε στην καλλιεργημένη ή σοφή ή ανθρωπιστική κουλτούρα, η οποία εντοπίζεται σε υψηλά επεξεργασμένα προϊόντα της γνώσης και της τέχνης. Ο δεύτερος άξονας είναι αυτός που αναφέρεται στο σύνολο των πρακτικών και των γνώσεων, διανοητικών και υλικών, και είναι πιο κοντά στην προσέγγιση των ανθρωπολόγων. Σε αυτό το επίπεδο περιλαμβάνονται οι τρόποι που κάποιος αισθάνεται, σκέφτεται και πράττει (π.χ. τροφή, ενδυμασία, τρόποι συμπεριφοράς, κώδικες επικοινωνίας κ.τ.λ.).

Η δυσφορία λοιπόν απέναντι στην κουλτούρα είναι μια διαπροσωπική κατάσταση που δεν μπορεί να κληθεί το ίδιο το πρόσωπο που την βιώνει να την επιλύσει και να την αλλάξει, αλλά χρειάζεται να αντιμετωπιστεί κοινωνικά και συλλογικά.

Πρόσωπα που έχουν κάνει μετάβαση κοινωνική αλλά και ιατρική, συμπεριλαμβανομένης της επέμβασης αναδόμησης γεννητικών οργάνων, παρ’ όλο που νιώθουν πλέον υπέροχα με το σώμα τους, βιώνουν ακόμα ψυχικές προκλήσεις από την συμπεριφορά την κοινωνίας απέναντι τους πριν την μετάβαση. Βιώνουν πολύ έντονο μετατραυματικό στρες, κοινωνική φοβία και συχνά, κατάθλιψη. Η οποία συχνά δεν πυροδοτείται πλέον από την συμπεριφορά των άλλων, διότι το πρόσωπο πλέον δεν αναγνωρίζετε ως φυλοδιαφορετικό, αλλά από έκθεση σε οποιαδήποτε πυροδότηση, όπως είναι ένα ομοτρανσφοβικό περιστατικό στις ειδήσεις το οποίο είναι αρκετό για να επαναφέρει επώδυνες μνήμες κακοποίησης και κοινωνικού αποκλεισμού. Οπότε είτε το πρόσωπο βιώνει ή έχει βιώσει μια δυσφορία ως προς το σώμα ή όχι είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα βιώσει κάποια μορφή δυσφορίας απέναντι στην κουλτούρα, στους ανθρώπους και τις συμπεριφορές που το περιβάλλουν.

Τα παραπάνω ισχύουν και για τα intersex άτομα που δεν τα ξεχνάμε ποτέ σε καμία διεκδίκηση, καμία, ομιλία και κανένα άρθρο μας, διότι η παθολογικοποίηση , η παραβίαση των ανθρωπινών δικαιωμάτων τους και τα βασανιστήρια των κανονικοποιητικών επεμβάσεων συνεχίζονται και θα συνεχίζονται όσο δεν διεκδικούνται επαρκώς τα δικαιώματά τους.

Χρειάζεται να μετατοπίσουμε το βάρος από το πώς μπορεί να δυσφορεί η να διαφοροποιείται ένα πρόσωπο από τα κοινωνικά στερεότυπα και να εστιάσουμε στο πώς η κοινωνία δυσφορεί, αποκλείει και καταδικάζει την φυσιολογική ανθρώπινη πολυπλοκότητα και έκφραση ώστε να ενισχύσουμε την ελευθερία και την συμπερίληψη.

Πηγές:

Herek, G. M. (1984). Attitudes toward lesbians and gay men: A factor-analytic study. Journal of Homosexuality, 10, 39–51.

Herek, G. M. (2007). Confronting sexual stigma and prejudice: Theory and practice. Journal of Social Issues, 63, 905–925

World Health Organization. (2010). The ICD-10 classification of mental and behavioral disorder: Clinical descriptions and diagnostic guidelines. Retrieved from http://www.who.int/classifications/icd/en/bluebook.pdf Yutrsenka, B. A.

https://www.researchgate.net/publication/282244067_The_ICD-11_beta_draft_is_available_online

Δείτε επίσης

Διαβάστε: Δέκα χώρες του κόσμου που αναγνωρίζουν πάνω από δύο φύλα, ταυτότητες και εκφράσεις φύλου.

Διαβάστε: Κι όμως οι ονομαζόμενες θεραπείες μετατροπής για ΛΟΑΤ άτομα πραγματοποιούνται ανοιχτά στην Ελλάδα

Διαβάστε: Ψυχοθεραπεία και γλώσσα ουδέτερη ως προς το φύλο – τα στάδια γνωστοποίησης της ταυτότητας κατά την Cass

 

 

 

 

 

 

© T-zine.gr 2018 | Για τις τελευταίες LGBTI ειδήσεις να επισκέπτεστε το T-zine.gr καθημερινά. Μπορείτε επίσης να γίνετε μέλος στη σελίδα μας στο Facebook και στο Twitter

 
© T-zine.gr