Νορβηγία: Νομική αλλαγή της καταχώρισης του φύλου μόνο με ένα κλικ του ποντικιού.

Του Mark Lewis | Associated Press.

Haugesund, Νορβηγία (AP) – Η φωτογραφία διαβατηρίου της 10χρονηςAnna Thulin-Myge δείχνει ένα τυπικό κορίτσι με Νορβηγική εθνική καταγωγή που φορά στα μακριά ξανθά μαλλιά της πολλά τσιμπιδάκια. Αναφέρει το μικρό της όνομα ως Άννα, κάτω όμως από το φύλο αναφέρει «Μ».

«Αυτό σημαίνει άντρας», μας λέει η Άννα πηγαίνοντας τα δάκτυλά της στο σημείο αυτό. «Σε λίγες εβδομάδες θα μπορώ να έχω το νέο μου διαβατήριο, το οποίο θα γράφει «F», γυναίκα, δηλαδή.

Η Νορβηγία είναι ένα πλούσιο, προοδευτικό κράτος μόλις πέντε εκατομμυρίων ανθρώπων, που πρόσφατα έγινε η Πέμπτη χώρα στον κόσμο που επιτρέπει σε ενήλικους να αλλάξουν νομικά την καταχώριση του φύλου τους χωρίς να χρειάζεται κάποιου είδους ιατρική γνωμάτευση ή παρέμβαση. Η Αργεντινή, η Ιρλανδία, η Μάλτα και η Δανία έχουν παρόμοιους νόμους. Όμως, μόνον η Μάλτα και η Νορβηγία επέκτειναν τη φιλελεύθερη αυτή νομοθεσία και στα ανήλικα πρόσωπα.

Σύμφωνα με τη Νορβηγική νομοθεσία, όταν παρέχεται η γονεϊκή συναίνεση, τα ανήλικα πρόσωπα άνω των 6 ετών μπορούν να αυτοπροσδιορίζονται σύμφωνα με το φύλο που επιθυμούν, παρά το φύλο που καταγράφηκαν κατά τη γέννηση. Η Άννα, είναι ένα από τα 9 ανήλικα πρόσωπα που ζουν στην Νορβηγία και έχουν χρησιμοποιήσει αυτήν την δυνατότητα που δίνει ο νόμος που ψηφίστηκε τον Ιούνιο του 2016.

Χωρίς να υπάρχει κανένα προαπαιτούμενο επέμβασης ή γνωμάτευσης, η διαδικασία είναι πολύ απλή, σα να υπογράφεις μία φόρμα επιστροφής φόρων. Μέχρι στιγμής μάλιστα, δεν υπάρχει άρνηση ούτε ενός αιτήματος. Σύντομα, λοιπόν, η Άννα θα λάβει το επίσημο έγγραφο που θα επιβεβαιώνει ότι η Πολιτεία θα την αναγνωρίζει ως κορίτσι, που άλλωστε μόνο αυτό αναγνώριζε η ίδια.

«Όταν ήμουν μικρή μου άρεσε να φοράω μόνο φορέματα», μας λέει. «Και να παίζω με κούκλες, και έτσι στην πραγματικότητα πάντα πίστευα ότι ήμουν κορίτσι από πάντα», συμπληρώνει.

Νορβηγία: Νομική αλλαγή της καταχώρισης του φύλου μόνο με ένα κλικ του ποντικιού.

Η μητέρα της Άννας, η Siri Oline Myge, συμφωνεί. Η κόρη της χρειάστηκε να ζει για πολλά χρόνια ανάμεσα στη σύγχυση και την απόρριψη όταν ήταν αναγκασμένη να συμπεριφέρεται σαν αγόρι και να την αποκαλούν Adrian στο σχολείο της, ενώ πλέον το γεγονός ότι νομικά αναγνωρίζεται ως Άννα, σημαίνει για την ίδια ότι μπορεί να ατενίζει το μέλλον χωρίς μόνιμες αμφισβητήσεις και παρεξηγήσεις, μας λέει.

«Η Άννα είχε δύο διαφορετικές ταυτότητες», λέει η Oline Myge. «Της πήρε πάρα πολύ χρόνο να ανακτήσει την αυτοπεποίθησή της».

Παρ’ ότι βουλευτές συμφωνούν ότι υπάρχουν ακόμη ερωτήματα που αφορούν τα τρανς παιδιά που παραμένουν χωρίς απάντηση, και παρ’ ότι ο νόμος παρήγαγε μία ελαφριά αντιπαράθεση όταν εισήχθη, τα μέλη του Κοινοβουλίου από την αριστερά έως την δεξιά ψήφισαν αυτήν την νομοθεσία τον Ιούνιο που μας πέρασε με ψήφους 79 υπέρ έναντι 13 κατά. Συντριπτικά.

«Έχω γνωρίζει αρκετούς νέους ανθρώπους που μου λένε ότι αυτή η νέα νομοθεσία έκανε τη ζωή τους πιο εύκολη. Εξ αυτών αρκετοί ένοιωσαν σαν να βγήκαν επιτέλους στο φως», μας λέει ο Υπουργός Υγείας, Bent Hoie, από το συντηρητικό κόμμα που ήταν εκείνος που ανέλαβε να εισηγηθεί τη νομοθεσία στην αίθουσα του Κοινοβουλίου.

Ένα από τα θέματα που τέθηκαν προς εξέταση, ήταν να έμπαινε μία (υποχρεωτική) περίοδος που τόσο τα ενήλικα όσο και τα ανήλικα πρόσωπα και παιδιά, προτού αλλάξουν νομικά τα έγγραφά τους, ως δικλείδα ασφαλείας, όμως καταλήξαμε μετά από διαβούλευση ότι αυτό θα ήταν ένα είδος πατροναρίσματος, μας είπε ο Hoie.

Ο Υπουργός Υγείας, Bent Hoie

Ο Υπουργός Υγείας, Bent Hoie

Αντί αυτού, προκρίθηκε μία πολύ απλή διαδικασία: συμπλήρωση μιας ονλάιν φόρμας που παράγει μία απάντηση μέσω e-mail από τις αρχές της εφορίας, τα αιτούντα πρόσωπα, το μόνο που αρκεί να κάνουν είναι να επιστρέψουν μία επιστολή που να επιβεβαιώνει ότι επιθυμούν να αλλάξει η καταχώρηση του φύλου τους.

Όταν γίνεται δεκτή η αίτηση, τότε λαμβάνουν μία νέα εθνική ταυτότητα που ξεκλειδώνει την ικανότητα να αναθεωρηθούν όλα τα έγγραφα ταυτοποίησης, από τα διαβατήρια και τις άδειες οδήγησης έως τις πιστωτικές κάρτες και γενικότερα όλων των εγγράφων. Επελέγη το αίτημα να γίνεται μέσω το μητρώου της Εφορίας, καθώς στην Νορβηγία οι αριθμοί αυτοί συνδέονται με το φύλο.

Μέχρι τον Ιούλιο, η Νορβηγία ήταν μία από τις 32 χώρες που απαιτούσε από τους κατοίκους της να υπομένουν ένα μακρύ χρονικό διάστημα ιατρικής επίβλεψης, ορμονοληψίας και επεμβάσεων επαναπροσδιορισμού φύλου, προτού να μπορεί η Πολιτεία να αλλάζει νομικά την καταχώριση του φύλου τους.

Η διάταξη αυτή λειτουργούσε ως εμπόδιο για τη μετάβαση των παιδιών νομικά και έθετε στα ενήλικα πρόσωπα μπροστά σε πολλά προβλήματα ακόμη και οικονομικά αν θα άντεχαν τα έξοδα των επεμβάσεων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι προϋποθέσεις ποικίλουν ανά Πολιτεία, ωστόσο το κοινό είναι, γενικά, ότι οι τρανς θα πρέπει να παρέχουν «αποδείξεις κατάλληλης ιατρικής θεραπείας».

Παρ’ ότι η Μάλτα επιτρέπει στους γονείς ή σε πρόσωπα που ασκούν επιμέλεια να ζητούν τις νομικές αλλαγές σχετικά με το φύλο σε δικαστήριο, η Νορβηγία είναι η μόνη χώρα όπου τα ανήλικα πρόσωπα μπορούν να περνούν την ίδια διαδικασία με τα ενήλικα.

Υποστηρικτές, ανάμεσα σ’ αυτούς, ο επικεφαλής πολιτικού σχεδιασμού της Transgender Europe, Richard Kohler, πιστεύει ότι η Νορβηγία θα μπορούσε να πάει ακόμη πιο μακριά και να έχουν δυνατότητα νομικής αλλαγής της καταχώρισης του φύλου και παιδιά κάτω των 6 ετών.

«Τούτο δείχνει ότι υπάρχει κάτω από το χαλί μία πεποίθηση ότι το να είσαι τρανς είναι κάτι κακό, προβληματικό», μας λέει ο Kohler.

Η Άννα ζει με την μητέρα της, τον θετό της πατέρα και τα τρία αδέρφια της, δίπλα στα φιόρδ του Haugesund μιας μικρής πόλης στις δυτικές όχθες τους. Ο σκύλος μυρίζει γύρω-γύρω στο ξύλινο σπίτι τους. Το βραδινό σιγοβράζει στην κουζίνα.

Όταν ήταν 5 ετών, συγγενείς και γείτονες ανέφεραν ότι η μητέρα της Άννας ήταν αυτή που κακομάθαινε το παιδί της με την «επικίνδυνη φαντασία» της και την κατηγορούσαν για προβολή της επιθυμίας της να έχει κορίτσι αντί για αγόρι. Κάλεσαν την υπηρεσία προστασίας παιδιών. Οι κοινωνικοί λειτουργοί επόπτευσαν την οικογένεια έως ότου οι γιατροί επιβεβαίωσαν ότι η Άννα νοιώθει κορίτσι.

Νορβηγία: Νομική αλλαγή της καταχώρισης του φύλου μόνο με ένα κλικ του ποντικιού.

 

«Το έβλεπα ότι η Άννα ήταν διαφορετική πριν από τα τρία της χρόνια», μας λέει η Oline Myge. «Ήθελε να φοράει τσιμπιδάκια στα μαλλιά της και έδειχνε πραγματικά δυστυχισμένη όταν της έκοβα τα μαλλιά», συμπληρώνει.

Όταν άλλαξε νομικά το όνομά της, τον Ιούλιο του 2013, η Άννα άρχισε να φοράει φορέματα στη σχολείο, και εκεί ήταν που άρχισε του μπούλινγκ. Αναγκάστηκε να εγγραφεί σε νέο σχολείο τον χρόνο που μας πέρασε, ώστε κανένα απ’ τα παιδιά να μην τη γνωρίζουν με το αντρικό όνομα, Adrian. Μας λέει ότι νοιώθει πολύ ευτυχής τώρα.

Η Νορβηγική Ένωση για το Φύλο και τη Σεξουαλική Διαφορετικότητα, η οποία βοήθησε να καταρτιστεί το προσχέδιο του νόμου, έκανε επιτυχές λόμπυ ώστε να κατεβεί το όριο στα 6 έτη και έτσι τα παιδιά να μπορούν να εγγράφονται στο σχολείο με το επιθυμητό όνομα και φύλο, και έτσι να αποφεύγονται όσα αντιμετώπισε η Άννα.

Νορβηγία: Νομική αλλαγή της καταχώρισης του φύλου μόνο με ένα κλικ του ποντικιού.

Παραπάνω από 250 Νορβηγοί πολίτες, επωφελήθηκαν της νομοθεσίας για την αλλαγή της καταχώρισης του φύλου όταν ο νόμος ήρθε σε εφαρμογή για τους ενήλικους. Η Christine Jentoft, 28χρονη τρανς γυναίκα, ζήτησε νέο αριθμό φορολογικού μητρώου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και καλωσορίζει την δυνατότητα να μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται, ενώ μας διευκρινίζει ότι δεν έχει καμία δουλειά το κράτος να αποφασίζει ποιο είναι το φύλο μας.

«Οι μόνοι άνθρωποι που γνωρίζουν ποια είναι τα γεννητικά μου όργανα είναι ο γιατρός μου, η φίλη μου κι εγώ», μας λέει η Jentoft, που είναι βιολογικός γονιός ενός 5χρονου κοριτσιού και αυτοπροσδιορίζεται ως λεσβία.

Όπως μας λέει η Jentoft άρχισε να ζει ως γυναίκα πριν από 6 χρόνια. Ήθελε να φύγει απ’ την Νορβηγία όμως ήταν απρόθυμη να το κάνει πριν το διαβατήριό της να δείχνει το επιθυμητό γι’ αυτήν φύλο. Τώρα, έχει τον δείκτη φύλου που επιθυμεί στο διαβατήριό της, ενώ όλα τα έγγραφά της έχουν πλέον αλλάξει.

Νορβηγία: Νομική αλλαγή της καταχώρισης του φύλου μόνο με ένα κλικ του ποντικιού.

«Δεν πρέπει πια να υποφέρω από ενοχλητικές ερωτήσεις που μου γίνονταν στο παρελθόν, όπως ανθρώπων που ήθελαν να μάθουν: ‘Γιατί λέει αγόρι εδώ; Γιατί έχει αριθμό μητρώου που αντιστοιχεί σε αγόρι’;», μας λέει.

Η Άννα, όμως, όπως μας λέει, πέρασε γι’ αυτήν μία μακρά και επίπονη διαδικασία πριν ψηφιστεί η νομοθεσία και μπορέσει πλέον να έχει την επιθυμητή αναγνώριση. Τα επόμενα χρόνια, αναφέρει, σκοπεύει να πάρει αναστολείς ορμονών εφηβείας ώστε όταν θα μεγαλώσει αρκετά να προχωρήσει στον επαναπροσδιορισμό του φύλου της.

«Πραγματικά δεν μου λείπει καθόλου ο Adrian», μας λέει. «Επειδή πάντα ήθελα να είμαι η Άννα, και τώρα πλέον είμαι η Άννα, ένα κορίτσι, και δεν θέλω με τίποτα να γυρίσω πίσω», συμπληρώνει.

Μετάφραση για το T-zine.gr
Αφροδίτη Παπαγεωργίου.

© T-zine.gr με πληροφορίες από Associated Press.